به گزارش وبسایت Supportive Care ABA، گلاسوفوبیا یا ترس از حرف زدن در جمع یکی از شایعترین انواع فوبیا است که 75 درصد از افراد را تحت تاثیر قرار میدهد. حدود 5 تا 10 درصد از افراد نیز گلاسوفوبیای شدید را تجربه میکنند. از آنجا که این فوبیا میتواند زندگی افراد را مختل کند، در این مقاله تصمیم داریم که درباره علائم، دلایل و روشهای درمان آن صحبت کنیم.
گلاسوفوبیا چیست؟

گلاسوفوبیا یا Glossophobia یک توصیف علمی برای ترس از صحبت کردن در جمع است که آن را با عنوان «Public Speaking Anxiety» یا «اضطراب سخنرانی عمومی» هم میشناسند.
گلاسوفوبیا در دسته فوبیاهای اجتماعی قرار دارد و باعث میشود که فرد احساساتی فراتر از اضطراب معمولی قبل از سخنرانی را تجربه کند؛ البته، این افراد ممکن است که سایر نشانههای فوبیای اجتماعی را نداشته باشند؛ مثلاً به راحتی روی یک صحنه برقصند یا کاری را بهمدت طولانی در برابر دیگران انجام دهند، اما به شرط اینکه خبری از صحبت کردن نباشد.
گلاسوفوبیا خود را بهشیوههای مختلفی در زندگی روزمره ما نشان میدهد؛ مثلاً این فوبیا در کودکان، هنگام نگرانی شدید برای سوال پرسیدن معلم بهوجود میآید و باعث میشود که کودک هراس شدیدی را تجربه کند.
این هراس باعث میشود که فرد تا جای ممکن سعی در دوری از موقعیتهای اجتماعی داشته باشد که این میتواند تاثیر بالقوهای روی زندگی او بگذارد. وبسایت Verywell Health در مورد این افراد نقل میکند که:
Those with social phobia are more likely to experience anxiety and depression than the general public.
احتمال ابتلای افرادِ دارای فوبیایِ اجتماعی به اضطراب و افسردگی، بیش از سایرِ افرادِ جامعه است.
در اینجا، نمونههایی از هراس اجتماعی را هم لیست میکنیم:
- ارائه کنفرانس برای همکاران یا کارمندان
- سخنرانی در کلاس درس
- سخنرانی تشریفاتی در یک برنامه یا جشن خاص
نشانههای گلاسوفوبیا

People with glossophobia may experience a variety of symptoms depending on the severity of their condition. They may only experience a fear surrounding performance and public speaking, but they may also have other social anxieties.
افرادِ مبتلا به گلاسوفوبیا ممکن است بسته به شدتِ وضعیتِ خود، طیفی از نشانهها را تجربه کنند. در برخی، این ترس تنها به موقعیتهایِ مربوط به اجرا یا سخنرانیِ عمومی محدود میشود، اما در دیگران میتواند با انواعِ دیگری از اضطرابهایِ اجتماعی نیز همراه باشد. Verywell Health
این واکنشها و نشانهها کاملاً طبیعی هستند، اما اگر مهار نشوند کارتان سخت میشود؛ بنابراین یادگیری راهکارهای کاهش لرزش صدا در سخنرانی مثل آبی روی آتش این علائم عمل میکند. در این جدول، علائم گلاسوفوبیا را بهصورت دقیقتر بررسی میکنیم:
| علائم جسمی | علائم رفتاری | علائم عاطفی |
| اضطراب شدید | تند شدن ضربان قلب | اجتناب از سخنرانی |
| ترس از قضاوت دیگران | تعریق | نداشتن تماس چشمی |
| کاهش اعتمادبهنفس | لرزش دست یا صدا | صحبت سریع و نامنظم |
| احساس شرم یا خجالت | خشک شدن دهان | منجمد شدن یا سکوت ناگهانی |
| نگرانی از اشتباه | تنگی نفس | استفادهٔ افراطی از یادداشت |
| افکار منفی دربارهٔ خود | تهوع | ترک موقعیت پیش از شروع سخن |
| کاهش تمرکز | قرمزی یا گرگرفتگی صورت | نشستن در انتهای جمع |
| احساس ناتوانی ذهنی | فشار یا درد قفسهٔ سینه | حرکتهای عصبی با دست یا پا |
فوبیاهای مرتبط با گلاسوفوبیا

گلاسوفوبیا با برخی فوبیاهای دیگر مرتبط است و حتی میتواند بهصورت همزمان با آنها بهوجود بیاید که در اینجا آنها را معرفی میکنیم:
- Xenophobia (زنوفوبیا): این فوبیا از ترس شدید از غریبهها ناشی میشود و فرد را مجاب میکند که با آنها ارتباط نگیرد.
- Anthropophobia (آنتروپوفوبیا): آنتروپوفوبیا نوعی ترس بیمارگونه از انسانها است که باعث میشود فرد انزواطلبی را ترجیح دهد.
- Agoraphobia (آگورافوبیا): به ترس از قرارگیری در مکانهایی که فرار از آنها دشوار است (مثل مکانهای شلوغ)، آگورافوبیا میگویند. سخنرانی در محیطهای شلوغ برای افراد مبتلا به اضطراب سخنرانی عمومی میتواند عذابآور باشد.
دلایل گلاسوفوبیا
ترس از سخنرانی عمومی معمولاً از 3 عامل مختلف سرچشمه میگیرد که عبارت هستند از:
1_ عواملِ زیستی (Biological Factors)
از آنجا که احساسات اضطراب، استرس، عصبیبودن یا خجالتی بودن از ژنتیک انسان سرچشمه میگیرند، میتوان گفت که یکی از دلایل گلاسوفوبیا تا حدودی وراثت است.
در واقع، برخی افراد بهطور طبیعی خجالتی به دنیا میآیند و در موقعیتهای اجتماعی دشوار رفتار میکنند.
.شناخت ریشهی این اضطرابها قدم اول است؛ قدم بعدی استفاده از راهکارهای عملی برای مقابله با ترس از صحبت در جمع است که مکمل درمان گلاسوفوبیا محسوب میشود
2_ رفتارِ آموختهشده (Learned Behavior)
الگوبرداری از دیگران نیز میتواند در شکلگیری گلاسوفوبیا تاثیر داشته باشد. والدینی که از صحبت در جمع هراس دارند یا خجالتی هستند، روی فرزندان خود تاثیر میگذارند و ترس را بهمرور درون آنها پرورش میدهند.
کودکی که میبیند والدین او از حضور در موقعیتهای اجتماعی و حرف زدن میپرهیزد، باور میکند که صحبت با دیگران ناخوشایند است و باید از آن دوری کند.
گاهی اوقات، والدین مهارت صحبت کردن در جمع را دارند، اما محدودیتهای مختلفی برای کودک وضع میکنند که باعث میشود کودک فرصت آشنا شدن با دیگران یا حضور در موقعیتهای اجتماعی را نداشته باشد؛ این وضعیت ممکن است زمینه ایجاد فوبیاهای مختلف مثل گلاسوفوبیا را درون کودک ایجاد کند.
3_ تجربههایِ گذشته (Past Experiences)
تجربههای گذشته نقش مهمی در ایجاد گلاسوفوبیا دارند. وقتی فردی در گذشته خود احساسات منفی مرتبط با صحبت کردن در حضور دیگران را تجربه کرده است، بهدلیل ترس از وقوع دوباره این احساسات، از صحبت کردن میپرهیزد؛ انتقاد، تحقیر یا مسخره کردن میتوانند باعث ایجاد این احساسات منفی شوند.
معمولاً کسانی که در دوران کودکی مورد آزار و زورگویی قرار گرفتهاند، بیشتر تحت تاثیر اضطراب سخنرانی عمومی هستند.
گلاسوفوبیا چقدر رایج است؟

سایت Supportive Care ABA بهطور دقیقتر تعداد افراد مبتلا به گلاسوفوبیا را طی سالهای مختلف تا 2020 بررسی کرده است:
تعداد افراد مبتلا:
| سال | تعداد افراد |
| 2016 | 20 میلیون نفر |
| 2017 | 25 میلیون نفر |
| 2018 | 30 میلیون نفر |
| 2019 | 35 میلیون نفر |
| 2020 | 40 میلیون نفر |
درصد افراد مبتلا به گلاسوفوبیا:
| سال | درصد |
| 2010 | 73٪ |
| 2011 | 75٪ |
| 2012 | 76٪ |
| 2013 | 77٪ |
| 2014 | 78٪ |
| 2015 | 79٪ |
| 2016 | 80٪ |
| 2017 | 81٪ |
| 2018 | 83٪ |
| 2019 | 85٪ |
| 2020 | 75٪ |
همانطور که میبینید، تعداد افراد درگیر گلاسوفوبیا در اغلب موارد، هر سال نسبت به سال قبل افزایش پیدا کرده است؛ این یعنی باید به فکر راهحلی جدی برای از بین بردن این فوبیا بود، در غیر این صورت میتواند طیف گستردهای از جامعه را درگیر خود کند.
چطور با گلاسوفوبیا مقابله کنیم؟

برای مقابله با گلاسوفوبیا میتوانید از این راهکارها استفاده کنید:
1_ از بین بردن حساسیت
شما میتوانید با تمرین، حساسیت خود را نسبت به ترس از صحبت در جمع از بین ببرید. برای این کار میتوانید از جمعهای 2 یا 3 نفره دوستانه شروع کنید و بهمرور وارد جمعهای بزرگتر شوید. مهم است که این تمرین را ابتدا در محیطی (مثل خانه) انجام دهید که برایتان آرامشبخش است. این تمرین را مقابل کسانی انجام دهید که در جریان فوبیای شما هستند و همراهیتان میکنند تا ترستان را بهمرور از بین ببرید. در ضمن اگر از صحبت در مقابل دوستان هم میترسید، میتوانید از سخنرانی در مقابل دوربین تلفن همراه خودتان آغاز کنید!
2_ آمادهسازی و تمرین

آمادهسازی خود برای اینکه قرار است چه بگویید، در کاهش گلاسوفوبیا تاثیر بالقوهای دارد. در اینجا، چند نکته برای آمادهسازی و تمرین میگوییم:
- از آنجا که بیشتر اضطراب سخنرانی از شروع آن ناشی میشود، پیشنهاد میدهیم که تمرکز خود را بهصورت ویژه روی بخش ابتدایی صحبتتان بگذارید.
- بایستید، بلند حرف بزنید و در صورت نیاز از میکروفن استفاده کنید.
- در صورت نیاز به استفاده از ابزاری خاص حین ارائه (مثلاً لپتاپ)، از قبل طرز استفاده از آن را یاد بگیرید تا احتمال بروز اشتباه به حداقل برسد.
- شناخت محیط سخنرانی نیز مهم است؛ بنابراین، صحنه سخنرانی را آنالیز کنید تا هنگام سخنرانی، محیط برایتان آشنا باشد و ترستان از بین برود.
- برای چه کسانی قرار است سخنرانی کنید؟ آنها را بشناسید! حتی در صورت لزوم میتوانید بهصورت تمرینی خود را در مقابل افرادی با ویژگیهای مختلف تصویر کرده و برای آنها سخنرانی انجام دهید تا ترستان نسبت به آنها از بین برود.
- قبل از اینکه بخواهید برای دیگران صحبت کنید، از خود فیلم بگیرید. با آنالیز فیلم میتوانید خطاهای خود حین سخنرانی را بشناسید و جلوی آنها را بگیرید.
.علاوه بر این تمرینات، مرور لیست اشتباهات سخنرانی به شما کمک میکند تا پیش از رفتن روی صحنه، خط قرمزها را بشناسید و نگران گافهای احتمالی نباشید
3_ شناخت فوبیای خود
ریشههای فوبیای را بهصورت عمیقتری در خود بشناسید؛ در این راه، حضور یک رواندرمانگر حرفهای میتواند بسیار کمککننده باشد.
- فوبیای شما از چه چیزی سرچشمه میگیرد؟
- دقیقاً از کدام موقعیتها هراس دارید؟
- چه تیپ افرادی باعث برانگیختن این فوبیا درونتان میشوند؟
- چه چیزی شما را آرام میکند؟
اینها سوالاتی هستند که به شما در شناخت عمیقتر فوبیا کمک میکنند.
4_ تغییر سبک زندگی

سبک زندگی شما تاثیر بالقوهای در افزایش شدت گلاسوفوبیا دارد. کمخوابی، استرس زیاد یا تغذیه ناسالم (مثل مصرف قند، شکر و دیگر محرکها)، هر کدام بهنحوی در شدت فوبیا تاثیرگذار هستند. مثلاً اگر خوراکیهای استرسآور بخورید، ضربان قلب و فشار خونتان بالا میرود و اضطرابتان نسبت به قبل بیشتر میشود؛ بنابراین، احتمال اینکه در موقعیتهای اجتماعی ضعیف عمل کنید، وجود دارد. وقتی زبان بدنتان محکم باشد، ذهنتان هم پیروی میکند؛ پس یاد بگیرید که چطور پر انرژی صحبت کنیم تا حتی وقتی استرس دارید، مسلط و قدرتمند به نظر برسید
لیست غذاهای استرسزا:
| ماده غذایی | چرا استرس را زیاد میکند؟ |
|---|---|
| قند و شکر مصنوعی (شیرینی، نوشابه، شکلات شیرین) |
باعث جهش ناگهانی انرژی و سپس «سقوط قند خون» میشوند. این افت قند دقیقاً علائمی شبیه به حمله پانیک (لرزش دست و تپش قلب) ایجاد میکند. |
| کافئین بیش از حد (قهوه غلیظ، انرژیزاها) |
هورمون «کورتیزول» (هورمون استرس) را در بدن پمپاژ میکند. اگر استرس دارید، کافئین مثل بنزین روی آتش است و اضطراب را دو برابر میکند. |
| غذاهای سرخکرده (فستفود، سیبزمینی سرخ شده) |
هضم این غذاها برای معده بسیار سخت است. بدن برای هضم آنها انرژی زیادی مصرف میکند که باعث «خستگی مغزی» و کاهش تمرکز میشود. |
| غذاهای پرنمک (چیپس، پفک، سوسیس و کالباس) |
فشار خون را بالا میبرند و باعث کمآبی بدن (Dehydration) میشوند. کمآبی یکی از دلایل اصلی سردرد و کلافگی هنگام کار مهم است. |
| ادویههای تند (فلفل قرمز، سسهای تند) |
دمای بدن را بالا میبرند و ممکن است باعث سوزش سر دل یا رفلاکس شوند. این حس ناخوشایند در قفسه سینه، استرس شما را تشدید میکند. |
| آبمیوههای پاکتی (بدون پالپ و فیبر) |
اینها عملاً «آب و شکر» هستند. چون فیبر ندارند، قند را سریع وارد خون میکنند و باعث بیقراری و نوسان خلقی میشوند. |
5_ تنفس عمیق
Diaphragmatic breathing is your speaking power tool. The more oxygen that you take in, the more you are able to lower your heart rate. This, in turn, grounds and centers you when you speak.
تنفسِ دیافراگمی ابزارِ قدرتمندِ شما در هنگامِ سخنرانی است. هرچه اکسیژنِ بیشتری واردِ بدن کنید، توانِ بیشتری برای کاهشِ ضربانِ قلب دارید؛ همین امر هنگامِ سخنگفتن، ذهن و بدنِ شما را آرام و متمرکز میسازد. Moxie Institute
در واقع، با تنفس عمیق، پیام آرامش برای مغز ارسال شده و دستگاه عصبی مرکزی بدن تنظیم میشود.
برای انجام تنفس دیافراگمی، طبق این مراحل پیش بروید:
- یک دست را روی شکم و دست دیگر را روی سینه قرار دهید.
- با بینی نفس بکشید تا شکم بالا بیاید. سینه در این زمان باید تقریباً ثابت باشد.
- با جمع کردن لبها، شروع به بازدم کنید تا شکم پایین بیاید.
- روی بالا و پایین رفتن شکمتان تمرکز کنید.
.زمانی که تنفستان با این روش آرام شد، کنترل بهتری روی تارهای صوتی خواهید داشت که این مقدمهی تنظیم لحن صحبت به شیوهای حرفهای است
6_ به چالش کشیدن افکار

به گزارش وبسایت Peak-Dynamics.Net، حدود 75 درصد از افکاری که ما با آنها طی روز دستوپنجه نرم میکنیم، منفی بوده و 95 درصد از آنها تکراری هستند؛ بنابراین، احتمال اینکه شما در دام چرخه افکار منفی تکراری بیفتید و تسلیم آنها شوید، وجود دارد. یکی از راههایی که میتوانید این چرخه را در هم بشکنید، به چالش کشیدن افکار است.
خاطرات یا برداشتهای منفی از سخنرانی تاثیر زیادی در ایجاد افکار منفی دارند. شما میتوانید این افکار را روی کاغذ بنویسید و با بازنگریشان، خود را با نوشتن دلایل منطقی متقاعد کنید که احتمال وقوع آنها کم است. در این زمینه پیشنهاد میدهیم که راهکارهای غلبه بر یک فکر یا خطر منفی را هم روبروی آن بنویسید.
سایر راهکارهای غلبه بر گلاسوفوبیا
- سخنرانی افراد موفق را تماشا کنید.
- تصویرسازی مثبتی از موفقیت خود داشته باشید.
- بهجای تمرکز روی خودتان، روی محتوایی که قرار است منتقل کنید، تمرکز داشته کنید.
- از دیگران بازخورد سازنده بخواهید.
- از یک مربی سخنرانی حرفهای کمک بگیرید و زیر نظر او تمرین کنید.
- در گروههای پشتیبانی (مثل گروهدرمانیها) شرکت کنید.
- خودگویی منفی را کنترل کنید.
- قبل از سخنرانی، جملات آرامشبخش به خود بگویید.
- آروماتراپی (مثل استشمام رایحههای اسطوخودوس یا ترنج) قبل سخنرانی میتواند کمککننده باشد.
- موفقیتهای گذشته خود را به یاد آورید.
- در کارگاههای سخنرانی و بداههگویی شرکت کنید.
- قبل از شروع سخنرانی یک لیوان آب بنوشید تا جلوی خشکی دهان را بگیرید و استرستان کمتر شود.
- بعد از هر بار تمرین، احساس خود را بنویسید تا بعدها بتوانید سطح پیشرفتتان را بسنجید.
- اگر در شروع، صحبت مقابل دیگران برایتان دشوار است، برای اشیا یا حتی حیوان خانگی سخنرانی کنید.
- قبل از شروع سخنرانی، موسیقی آرامشبخش گوش دهید.
معرفی کتاب برای غلبه بر گلاسوفوبیا
در اینجا، چند کتاب برای غلبه بر گلاسوفوبیا را معرفی میکنیم:
- کتاب تغییر ذهن، تسلط بر سخنرانی عمومی از پتی برجس (لینک خرید)
- کتاب با جسارت صحبت کنید از مایک اکر (لینک خرید)
- کتاب چگونه با سخنرانی در جمع بدرخشیم؟ از مهدیه خانی (لینک خرید)
- کتاب طعم شیرین سخنرانی از عباس طاهری (لینک خرید)
- کتاب غول ترس: چگونه شاخهای غول ترس را بشکنیم از سعیده دلال علیپور (لینک خرید)
- کتاب غلبه بر ترسها در برقراری ارتباط (تمرین عملی) از لارنس ای هجز (لینک خرید)
کلام آخر
گلاسوفوبیا یا ترس از سخنرانی در جمع میتواند دامنگیر افراد زیادی شود؛ اما، خوشبختانه راهکارهای متنوعی برای غلبه بر آن وجود دارد. با از بین بردن بیماری ترس از حرف زدن میتوانید موقعیتهای پیشرفت زیادی در زندگی بهدست آورید و از آنها به نفع خود استفاده کنید. اگر احساس میکنید که این فوبیا بخش زیادی از زندگی شما را مختل کرده، پیشنهاد میدهیم که حتماً از یک رواندرمانگر کمک بگیرید.
.در نهایت، درمان گلاسوفوبیا فقط حذف ترس نیست، بلکه شروع مسیری است که یاد بگیرید چگونه با جرئت حرف بزنیم و حق مطلب را با اقتدار ادا کنیم
منبع:
- verywellhealth
- verywellmind



