داشتن لهجه برای خیلی از افراد کاملاً طبیعی است. با این حال گاهی در محیطهای کاری، آموزشی یا حتی فعالیتهای رسانهای لازم است واضحتر و نزدیکتر به گفتار معیار صحبت کنیم. به همین دلیل موضوع از بین بردن لهجه برای بسیاری از افراد اهمیت پیدا میکند. خبر خوب این است که با تمرین و استفاده از روشهای درست میتوان کمکم به رفع لهجه و حتی حذف لهجه رسید. در این مقاله از آکادمی ایران نژاد بررسی میکنیم چگونه لهجه خود را از بین ببریم و روانتر و طبیعیتر حرف بزنیم.
لهجه معمولاً یکشبه به وجود نمیآید؛ بلکه حاصل سالها شنیدن و تکرار کردن است. از همان کودکی ما دقیقاً شبیه افرادی صحبت میکنیم که اطرافمان هستند و این شنیدنهای مداوم، تأثیر مستقیمی روی شکلگیری هوش کلامی کودکان دارد. شنیدن و تکرار طولانیمدت از کودکی، خانواده، محله و مدرسه باعث تثبیت این آواها در ذهن ما میشود؛ به همین دلیل است که امروزه توجه به فن بیان نوجوانان اهمیت زیادی پیدا کرده تا از همان ابتدا، تلفظ صحیح کلمات در بین دوستان و محیط مدرسه تمرین شود.
برای نمونه در بعضی شهرها کلمه «میخواهم» به شکل «میخوام» یا حتی «مِخوام» بیان میشود. وقتی این مدل گفتار مرتب تکرار شود، کمکم در ذهن ما کاملاً طبیعی جلوه میکند. به همین خاطر از بین بردن لهجه در اصل یعنی تغییر دادن یک عادت گفتاری که سالها با آن صحبت کردهایم. البته با تمرین هدفمند و توجه به تلفظ درست، میتوان قدمبهقدم به تغییر و از بین بردن لهجه نزدیک شد و گفتاری معیارتر داشت.
برای از بین بردن لهجه بهتر است چند تمرین ساده اما منظم را وارد برنامه روزانه خود کنید. این تمرینها به شما کمک میکنند کمکم الگوی صحبت کردن خود را اصلاح کنید و به گفتار معیار نزدیکتر شوید. در ادامه چند روش کاربردی برای تغییر و از بین بردن لهجه آورده شده که با انجام مداوم آنها مسیر پیشرفت خیلی هموارتر میشود.
یکی از موثرترین تمرینها برای رفع لهجه این است که هنگام صحبت کردن صدای خودتان را ضبط کنید. خیلی از افراد تا زمانی که صدای خودشان را نشنیدهاند، اصلاً متوجه لهجه یا نوع تلفظشان نمیشوند. وقتی به صدای ضبطشده گوش میدهید، راحتتر میتوانید تشخیص دهید کدام کلمات را متفاوت از تلفظ معیار بیان میکنید.
برای مثال ممکن است شما کلمه «میخواهم» را «میخوام» بگویید و خودتان هم متوجه این تفاوت نباشید. اما وقتی صدای خود را گوش میکنید، این اختلاف تلفظ کاملاً مشخص میشود و همین آگاهی کمک میکند راحتتر روی حذف لهجه تمرکز کنید.
یک تمرین ساده این است که هر روز چند دقیقه درباره یک موضوع معمولی صحبت کنید، صدای خودتان را ضبط کنید و بعد با دقت به آن گوش بدهید. همین تمرین کوچک در طول زمان تاثیر زیادی در از بین بردن لهجه خواهد داشت.
یکی از راههای کاربردی برای از بین بردن لهجه این است که به صحبت افرادی گوش بدهید که فارسی معیار و واضح حرف میزنند. گویندگان خبر، مجریان برنامههای رسمی یا بعضی پادکستها معمولاً تلفظ دقیقتری دارند و میتوانند الگوی خوبی برای رفع لهجه باشند.
البته فقط شنیدن کافی نیست. بهتر است هنگام گوش دادن به نحوه ادای کلمات، مکثها و ریتم جملهها هم توجه کنید. برای اینکه گوش شما به تلفظهای استاندارد عادت کند، میتوانید به دیالوگهای روزمره در فیلمها دقت کنید و حتی یک احوال پرسی تهرانی ساده را با همان لحن معیار و بدون لهجه بومی خودتان تقلید کنید. بعد همان جمله را با همان آهنگ و شیوه بیان تکرار کنید. مثلاً وقتی گویندهای میگوید «امروز هوا کمی خنکتر شده است»، شما هم همان جمله را دقیقاً با همان شکل تلفظ تمرین کنید.
با تکرار این کار، گوش شما کمکم به تلفظ صحیح عادت میکند و همین موضوع باعث میشود در مکالمههای روزمره هم قدمبهقدم به تغییر و از بین بردن لهجه نزدیکتر شوید.
یکی از تمرینهای ساده و در عین حال مؤثر برای از بین بردن لهجه این است که جلوی آینه صحبت کنید. وقتی روبهروی آینه حرف میزنید، میتوانید حرکت لبها، زبان و حتی فک خود را دقیقتر ببینید و حتی پایههای تسلط بر زبان بدن در سخنرانی را نیز در خودتان تقویت کنید. خیلی وقتها دلیل لهجه داشتن این است که بعضی صداها را با حالت نادرست دهان ادا میکنیم.
برای مثال هنگام گفتن کلماتی مثل «قلم» یا «قرار»، اگر دهان در وضعیت درستی قرار نگیرد، تلفظ تغییر میکند و لهجه بیشتر به گوش میآید. تمرین جلوی آینه کمک میکند متوجه این تفاوتها شوید و شکل درست ادای صداها را اصلاح کنید.
با ادامه دادن این تمرین، عضلات گفتاری کمکم به تلفظ صحیح عادت میکنند و همین موضوع روند رفع لهجه و حذف لهجه را سریعتر و طبیعیتر پیش میبرد.
خیلی وقتها وقتی با سرعت زیاد حرف میزنیم، لهجه بیشتر به گوش میآید. علتش هم ساده است؛ در صحبت سریع فرصت کافی برای تلفظ دقیق کلمات وجود ندارد. به همین دلیل یکی از تمرینهای مفید برای از بین بردن لهجه این است که مدتی آگاهانه کمی آهستهتر صحبت کنید.
برای نمونه به جای اینکه سریع بگویید «میخوام برم خرید»، کمی مکث کنید و واضحتر بگویید «میخواهم بروم خرید». همین مکث کوتاه باعث میشود توجه شما روی تلفظ درست کلمات بیشتر شود.
وقتی این شیوه را مرتب تمرین کنید، کمکم به بیان صحیح عادت میکنید و مسیر رفع لهجه و تغییر و از بین بردن لهجه طبیعیتر و سادهتر پیش میرود.
یکی از تمرینهای موثر برای از بین بردن لهجه این است که صحبت افراد با تلفظ معیار را جمله به جمله تقلید کنید. این روش شباهت زیادی به تمرینهایی دارد که در یادگیری زبان انجام میشود و به مرور به حذف لهجه کمک میکند.
برای این تمرین میتوانید یک ویدیو یا فایل صوتی کوتاه پخش کنید. بعد از هر جمله آن را متوقف کنید و همان جمله را با همان لحن و شیوه بیان تکرار کنید. حتی بهتر است به سرعت صحبت کردن و مکثهای گوینده هم توجه کنید و آنها را تقلید کنید.
با انجام این تمرین، گوش و زبان شما همزمان درگیر یادگیری میشوند و همین موضوع باعث میشود روند تغییر و از بین بردن لهجه سریعتر و موثرتر پیش برود.
یکی از راههای ساده برای از بین بردن لهجه این است که هر روز چند متن کوتاه را با صدای بلند بخوانید. این تمرین کمک میکند زبان و عضلات دهان کمکم به تلفظ صحیح کلمات عادت کنند و مسیر رفع لهجه راحتتر پیش برود. به جای اینکه از همان ابتدا سراغ کتابهای قطور بروید، میتوانید خواندن را با یک داستان کوتاه یک صفحهای یا حتی یک متن معارفه ساده و رسمی شروع کنید و روی تلفظ تکتک کلمات آن تمرکز کنید.
برای این کار میتوانید از خبرهای کوتاه، داستانهای ساده یا متنهای آموزشی استفاده کنید. نکته مهم این است که هنگام خواندن، کلمات را واضح و شمرده بیان کنید و بدون عجله جلو بروید تا تلفظها دقیقتر شکل بگیرند.
اگر این تمرین را به شکل روزانه انجام دهید، گوش و زبان شما بهطور طبیعی با تلفظ معیار هماهنگتر میشوند و روند تغییر و از بین بردن لهجه سریعتر و ملموستر پیش میرود.
در مسیر از بین بردن لهجه معمولاً بعضی کلمات از بقیه سختتر تلفظ میشوند. این همان واژههایی هستند که در لهجههای مختلف شکل گفتنشان فرق میکند. اگر روی همین کلمات بیشتر تمرکز کنید، روند رفع لهجه سریعتر و هدفمندتر پیش میرود.
برای شروع، چند کلمه که گفتنشان برایتان چالش دارد یادداشت کنید. هر روز چند دقیقه وقت بگذارید و آنها را آهسته و دقیق تکرار کنید. بهتر است اول تلفظ درست را از یک گوینده معیار بشنوید و بعد همان شکل تلفظ را تمرین کنید تا گوش و زبانتان به آن عادت کند.
اگر این کلمات را مرتب تمرین کنید، کمکم زبان شما به تلفظ صحیح عادت میکند و مسیر تغییر و از بین بردن لهجه طبیعیتر و روانتر جلو میرود.
یکی از راههای کاربردی برای از بین بردن لهجه این است که جملاتی را تمرین کنید که در گفتگوهای روزمره زیاد به کار میروند. چون این جملهها را مرتب در زندگی واقعی استفاده میکنیم، تمرین آنها کمک میکند رفع لهجه کمکم وارد مکالمات عادی شما هم بشود.
چند جمله رایج انتخاب کنید و آنها را آرام و واضح بیان کنید. هنگام تمرین به تلفظ کلمات، مکث بین بخشهای جمله و آهنگ صحبت کردن دقت کنید. همین توجههای کوچک باعث میشود بیان شما طبیعیتر و معیارتر شود.
اگر این جملات را به شکل منظم تمرین کنید، تلفظ صحیح کمکم در ذهن و گفتار شما تثبیت میشود و روند تغییر و از بین بردن لهجه در مکالمات واقعی سریعتر و طبیعیتر اتفاق میافتد.
اگر در مسیر از بین بردن لهجه کسی کنار شما باشد که به صحبتهایتان گوش بدهد، پیشرفت معمولاً سریعتر اتفاق میافتد. یک همراه یا مربی میتواند تلفظهایی را که خودتان متوجهشان نمیشوید تشخیص دهد و همان لحظه بازخورد بدهد. همین بازخوردهای ساده در روند رفع لهجه بسیار کمککننده هستند.
میتوانید با یک دوست، همکار یا مربی تمرین کنید. از او بخواهید هر وقت کلمهای را با لهجه بیان کردید، به شما یادآوری کند. بعد همان کلمه یا جمله را دوباره با تلفظ درست تکرار کنید تا شکل صحیح آن در گفتارتان جا بیفتد.
با ادامه دادن این تمرین، اشتباهات تلفظی به مرور کمتر میشود و مسیر تغییر و از بین بردن لهجه با سرعت و دقت بیشتری جلو میرود.
در مسیر از بین بردن لهجه هیچ چیزی به اندازه تمرین مداوم اهمیت ندارد. عادتهای گفتاری معمولاً در طول سالها شکل گرفتهاند، بنابراین تغییر آنها هم نیاز به زمان و تکرار دارد. اگر تمرینها فقط چند روز انجام شوند، معمولاً نتیجه چشمگیری دیده نمیشود.
بهتر است هر روز زمانی مشخص برای تمرین رفع لهجه در نظر بگیرید. حتی روزی ۱۰ تا ۱۵ دقیقه تمرین هم در طول زمان تأثیر زیادی میگذارد. در این زمان میتوانید متنی را با صدای بلند بخوانید، صدای خودتان را ضبط کنید یا چند کلمه و جمله را با تلفظ معیار تمرین کنید.
اگر این جملات را به شکل منظم تمرین کنید، تلفظ صحیح کمکم در ذهن و گفتار شما تثبیت میشود و حتی دغدغه اینکه چگونه با مدیر خود صحبت کنیم برایتان به یک کار ساده و روتین تبدیل میشود.
برای از بین بردن لهجه، باید عضلات تنبل دهان را بیدار کنید! این تمرین محبوب گویندگان رادیو است:
در مسیر از بین بردن لهجه شاید مهمترین نکتهای که باید در نظر داشته باشید، صبور بودن است. شیوه صحبت کردن ما نتیجه سالها عادت و تکرار است، بنابراین طبیعی است که تغییر آن یکشبه اتفاق نیفتد و به زمان نیاز داشته باشد.
خیلیها چند روز تمرین میکنند اما چون سریع نتیجه نمیبینند، ادامه نمیدهند. در حالی که رفع لهجه یک مهارت تدریجی است؛ مهارتی که با گوش دادن، تقلید، تمرین و تکرار کمکم در گفتار شما جا میافتد.
اگر هر روز حتی زمان کوتاهی برای تمرین بگذارید، بعد از مدتی متوجه میشوید که تلفظ کلمات و شیوه بیان شما تغییر کرده است. همین استمرار است که روند تغییر و از بین بردن لهجه را آرامآرام در گفتار روزمره شما نشان میدهد.
اگر انگیزه خود را حفظ کنید و تمرینها را ادامه دهید، بهتدریج مهارت گفتاری شما بهتر میشود و نتیجه از بین بردن لهجه در مکالمات روزمره کاملاً قابل مشاهده خواهد بود.
همانگونه که یک ورزشکار برای تقویت قوای جسمانی خود به تمرین با وزنههای سنگین نیاز دارد، شما نیز برای تغییر عادتهای گفتاری و اصلاح لهجه، باید عضلات زبان خود را به چالش بکشید. جملات دشوار یا همان زبانپیچها ابزاری هستند که کمک میکنند تسلط دقیقتری بر تلفظ حروفی پیدا کنید که معمولاً تحت تأثیر لهجه بیان میشوند.
لهجه معمولاً در تمام کلمات یک گفتگو جریان ندارد، بلکه تنها چند حرف یا صدای خاص هستند که تفاوت گفتار شما را نمایان میکنند. در زبانشناسی به این فرآیند شناسایی، نقشهبرداری آوایی میگویند. برای این کار، بهتر است روی کلماتی که در طول روز بیشترین استفاده را از آنها دارید تمرکز کنید.
جالب است بدانید که بخش بزرگی از تفاوت لهجهها در زبان فارسی، نه به حروف صامت، بلکه به نحوه ادای مصوتها مربوط میشود. بسیاری از ما عادت کردهایم این صداها را کوتاهتر، بلندتر یا با آهنگی متفاوت از شکل استاندارد آنها بیان کنیم.
گاهی ریشه لهجه نه در مسائل فیزیکی، بلکه در موضوعات روانی نهفته است. در واقع وقتی سعی میکنیم بدون لهجه صحبت کنیم، ممکن است ذهن ما مقاومت کند؛ چرا که احساس میکند در حال فاصله گرفتن از هویت واقعی خود هستیم. در چنین شرایطی، تکنیکهای بازیگری میتوانند بسیار راهگشا باشند.
برای پشت سر گذاشتن لهجه، سعی نکنید صرفاً خودتان باشید که تلاش میکند متفاوت حرف بزند؛ بلکه تصور کنید در حال ایفای نقش یک گوینده یا بازیگر هستید. در قالب یک شخصیت جدید، ذهن شما با راحتی بیشتری تغییرات گفتاری را میپذیرد.
یک تمرین کاربردی: روزانه دقایقی را مقابل آینه سپری کنید و تصور کنید در حال اجرای یک برنامه رسمی برای مخاطبان هستید. بررسیها نشان میدهد که این تصویرسازی ذهنی به طور ناخودآگاه باعث میشود افراد در محیطهای رسمی، لهجه خود را به بهترین شکل کنترل کنند.
از بین بردن لهجه مهارتی است که میتوان آن را با تمرین و آگاهی بهتدریج تقویت کرد. روشهایی مثل گوش دادن دقیق به گویندگان معیار، تمرین تلفظ کلمات، ضبط صدای خود و خواندن متن با صدای بلند کمک میکنند مسیر رفع لهجه سریعتر و هدفمندتر پیش برود.
اگر این تمرینها را به شکل منظم ادامه دهید، کمکم متوجه میشوید که تلفظ کلمات و شیوه بیان شما تغییر کرده است. در آکادمی ایران نژاد هم تلاش شده با ارائه آموزشهای کاربردی، مسیر حذف لهجه و بهبود فن بیان برای علاقهمندان سادهتر و قابلدسترستر شود.
برای ثبت نام در وبینارهای رایگان؛ دریافت صوتها و فایلهای تکمیلی درباره فن بیان، شخصیت شناسی و ارتباطات، در کانال بله عضو شوید!
۷۰/۰۰۰/۰۰۰ تومان
۱۵/۰۰۰/۰۰۰ تومان
۹/۰۰۰/۰۰۰ تومان
رایگان!
استفاده از سایت مشروط بر قبول توافق نامه کاربری و حفظ حریم شخصی است.حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به آکادمی آموزشی فرشته ایران نژاد می باشد .نسخه ۱.۰.۵
